تأثیر اطلاعات عملکردی بر نقش رئیس اداره برنامه‌ریزی در تهیه و تدوین بودجه شهرداری‌ها

عباد نیکویی¹

چکیده

بودجه‌ریزی مبتنی بر عملکرد به‌عنوان یکی از تحولات بنیادین در مدیریت مالی بخش عمومی، نقش واحدهای برنامه‌ریزی شهرداری‌ها را دگرگون ساخته است. این مقاله مفهومی-مروری با هدف تبیین تأثیر اطلاعات عملکردی بر تحول نقش رئیس اداره برنامه‌ریزی در فرآیند تهیه و تدوین بودجه شهرداری‌ها تدوین شده است. روش پژوهش، تحلیل محتوای اسنادی با رویکرد کیفی بود که با استفاده از روش تحلیل مضمون، مفاهیم کلیدی استخراج شدند. یافته‌ها نشان داد که اطلاعات عملکردی نقش رئیس اداره برنامه‌ریزی را در پنج بُعد اصلی متحول ساخته است: طراحی و بومی‌سازی شاخص‌های عملکردی، تحلیل هزینه-اثربخشی برنامه‌ها، هماهنگی بین‌واحدی و تسهیل مشارکت، پایش مستمر و بازخورد عملکرد، و گزارش‌دهی شفاف و تقویت پاسخگویی. با این حال، موانع ساختاری (قوانین قدیمی)، سازمانی (مقاومت در برابر تغییر، ضعف ظرفیت‌ها)، و فنی (نبود نظام یکپارچه اطلاعاتی) تحقق کامل این پتانسیل را محدود کرده‌اند. بر این اساس، چارچوبی مفهومی برای تبیین رابطه میان اطلاعات عملکردی، فرآیندهای تحول‌یافته اداره برنامه‌ریزی، و پیامدهای مطلوب در سطح حکمرانی شهری پیشنهاد شد. این مطالعه با پر کردن شکاف پژوهشی درباره نقش فردی روسای ادارات برنامه‌ریزی در بودجه‌ریزی عملکردی، مبنایی نظری برای پژوهش‌های تجربی آتی و سیاست‌گذاری‌های اصلاحی در شهرداری‌های ایران فراهم می‌آورد.