مقالات و مستندات  \  بررسي موانع اجرايي حسابرسي عملياتي درشركتهاي دولتي ازديدگاه حسابرسان مستقل

بررسي موانع اجرايي حسابرسي عملياتي درشركتهاي دولتي ازديدگاه حسابرسان مستقل


دكتر محمد ايماني برندق
)استاديار گروه حسابدار ي دانشگاه اروميه(
M.imanibarandagh@urmia.ac.ir

رامين جهانگيري
) دانشجو ي دكتري حسابداري و مديرعامل موسسه حسابرسي آرمان انديش آگاه (
Ramin_jahangiry1965@yahoo.com




حسابرسي عملياتي فرايند منظم و روشمند ارزيابي اثربخشي، كارايي و صرفه اقتصادي عمليات سازمان و گزارش نتايج ارزيابي همراه با پيشنهادهاي عملي به اشخاص ذيصلاح براي بهبود عمليات بوده كه متفاوت از حسابرسي مالي است . اگرچه اين واژه آشنايي براي اكثر مديران است ولي اجرايي نمودن آن در عمل با مشكلاتي مواجه است كه بدون رفع آن نمي توان كارايي لازمه را در اين مسير كسب كرد . ازطرفي توجه به بحث بودجه ريزي عملياتي كه امروزه در كشور شايع شده اهميت توجه به آن را دوچندان مي نمايد زيرا براي تفريغ بودجه ريزي عملياتي بايد دست به دامن حسابرسي عملياتي برد و حسابرسي رعايت كارايي لازمه را در اين زمينه ندارد . اگرچه در اين زمينه تحقيقاتي انجام گرفته ولي اين مقاله از نو آوري جديدي بهره مي برد . يعني مي خواهد اين موانع را از ديدگاه افراد مستقلي كه سرمايه اشان اظهارنظرهاي بيطرفانه و اعتمادجامعه به آنان است بررسي نمايد. آنها به دليل ماهيت كاري اشان تقريبا به همه جاي شركت تردد داشته و با تمامي افراد و كارمندان در كليه سطوح ار تباط دارند و از طرفي تخصص هايي در اين زمينه دارند لذا نظر آنها در اين زمينه م يتواند بهتر از سايرين باشد چراكه سايرين ممكن است بنابه دلايلي نتوانند اظهار نظر مناسب در اين زمينه داشته باشند. لذا اين تحقيق به دنبال بررسي موانع اجرايي حسابرسي عملياتي از ديد گاه حسابرسان مستقل است . تا شايد با شناسايي موانع واقعي، راهكار مناسبي براي كاهش آنان دهد . در ضمن براي انجام اين مقاله از ابزار پرسشنامه, آزمون سطح میانگین و تی استفاده شده که نتایج بیانگر آنند که از 22 مورد ذکر شده 4 مورد معنی دار نبودند و بقیه معنی دار بوده که "نبود آگاهی کافی مدیران از نقش حسابرسی عملیاتی " با میانگین(6.3) اصلی ترین مانع حسابرسی عملیاتی از دیدگاه حسابرسان تلقی شده و "عدم آگاهی مدیران از ماهیت حسابرسی عملیاتی "(6.15)، "عدم توانایی شرکتها در تعیین شاخصهای کارایی"(6)در رتبه های دوم تا سوم قرار می گیرند و "عدم تمایل حسابرسان برای انجام حسابرسی عملیاتی" (3.5) پایین ترین رتبه را به خود اختصاص می دهد
واژه هاي كليدي: حسابرسي عملياتي ، حسابرسان مستقل
.مقدمه
جهانی شدن و روند تکاملی صنایع مختلف،و فزاینده کسب و کار، دستیابی به کارایی بیش‌ از پیش مدیران را به خود مشغول داشته است چنان‌که آن‌ها برای ادامه حیات سازمان خود نیازمند داده‌هایی فراتر از داده‌های مالی تاریخی موجود هستند. از این رو، رمز بقای سازمان برای سکانداران شرکت ،در ارزیابی مستمر وضعیت موجود و زیر نظر گرفتن روش‌های دستیابی به اهداف سازمان و هماهنگی با محیط از راه نوآوری، شناسایی فرصت‌های بهبود و برطرف کردن ضعف های سیستم کنترل داخلی برای استفاده از فرصت‌های پیشرفت بر اساس معیارهای اثربخشی، کارایی و صرفه اقتصادی است که بخش اعظم آن در بودجه ریزی عملیاتی مستتر است.این بودجه ریزی که سالهاست شایع شده و اخیر نیز در کشور ما دنبال می شود نیازمند ابزارهای خاص خود است و ان را نمی توان با حسابرسی های مالی و رعایت دنبال نمود کنترل صحیح آن نیازمند وجود حسابرسی عملیاتی است.
ضرورت معرفی این حسابرسی در ارزیابی اثربخشی ، کارایی و صرفه اقتصادی عملیات است. آن فنی است که از طریق ارزیابی سه مقوله مذکور و ارائه پیشنهاد برای بهبود عملیات در محیط متغیر تجاری می‌تواند عصای دست مدیران در تصمیم‌گیری‌های آتی باشد. در ضمن خدمات حسابرسی عملیاتی عمدتاً از طرف حسابرسان مستقل، حسابرسان داخلی و مشاوران برای ارائه به مدیریت سازمان صورت می‌پذیرد. البته اجرای این حسابرسی در کشور با موانعی سروکار دارد که این مقاله بدنبال شناسایی آنهاست.
انگیزه انجام این تحقیق را می توان در موضوعاتی جستجو کرد از آن جمله، دولت در جند سال اخیر به دنبال تغییر بودجه ریزی موجود به بودجه ریزی عملیاتی بوده از طرفی کنترل این بودجه ریزی فقط از طریق حسابرسی عملیاتی میسر است که اهمیت این پژوهش در چنین زمانی را دوچندان می نماید. علاوه بر این ساختار دیوان محاسبات کنونی بر اساس حسابرسی رعایت بوده لزوم تغییر در این دیوان و تربیت حسابرسان عملیاتی برای اجرای چنین حسابرسی مشهود است که این مقاله در راستای شناسایی موانع موجود کمک در خور توجهی به این فرایند خواهد نمود.
ساختار تحقیق نیزبدین صورت خواهد بود که در ادامه ادبیات تحقیق در بخش دوم دنبال شده که حسابرسی عملیاتی و ماهیت آن مورد بحث قرار می گیرد. و در بخش سوم متدولوژی تحقیق دنبال شده و بخش چهارم نیز به نتایج و تحلیل نهایی می پردازد.


ادبیات تحقیق

سازمان‌ها برای حفظ بقای خود و پیشرفت در دنیای رقابتی امروز به بهبود مستمر عملکرد خود نیاز دارند. در این راستا استفاده از نظام‌ها و فناوری‌های روز که به پیشبرد این مهم کمک می‌کند، مفید می‌باشد. این سازمانها نیازمند آن هستند تا بدانند که آیا مدیرانشان به اهداف از پیش تعیین شده نزدیک هستند یا اینکه انحراف دارند . آیا انها در رسیدن به اهداف محوله از حداقل منابع استفاده می نمایند یا اینکه منابع برای انها مهم نیست.و سوالاتی از این دست وجود دارد که باید به آن جواب داد جواب به چنین سوالاتی می تواند حداقل تضمینی برای بهبود مستمر سازمانی باشد. شاید حسابرسی عملیاتی برای این مهم ارائه شده باشد.
درباره تعریف حسابرسی عملیاتی باید اعتراف نمود که در بین صاحبنظران ، اتفاق نظر خاصی وجود ندارد ولی می توان به مهمترین انها بدین صورت اشاره کرد که برخی آن را در شناسایی فرصت‌ها برای افزایش اثربخشی و صرفه اقتصادی در اجرای روش‌های عملیاتی مربوط می دانند . برخی دیگر ، حسابرسی عملیاتی را حالت پیشرفته ای از حسابرسی داخلی عنوان می کنند. اما دیوان محاسبات امریکا (GAO)نظر دیگری در این زمینه دارد از نظر آنها، حسابرسی عملیاتی، رسیدگی منظم به شواهد و مدارک یک سازمان دولتی، یک طرح، یک فعالیت یا یک وظیفه به منظور ارزیابی مستقل عملکرد آن است. این نوع از حسابرسی اطلاعاتی را جهت ارتقای مسئولیت پاسخگویی دولتی و تسهیل تصمیم‌گیری توسط واحدهایی که مسئولیت نظارت و انجام اقدامات اصلاحی را بر عهده دارند، ارائه می‌دهد و شامل حسابرسی اثربخشی، کارایی و صرفه اقتصادی می‌باشد. کمیته حسابرسی عملیاتی سازمان حسابرسی نیز نظر خاص خود را داراست آنها حسابرسی عملیاتی را ، فرآیند منظم ارزیابی اثربخشی، کارایی و صرفه اقتصادی عملیات سازمان و گزارش نتایج ارزیابی همراه با پیشنهادهای عملی به اشخاص ذیصلاح برای بهبود عملیات می دانند با نگاهی به تمامی تعاریف می توان گفت که همه آنها به نوعی حول و حوش ارزیابی اثربخشی ، کارایی و صرفه اقتصادی می جرخند .
حسابرسی عملیاتی با این سوال شروع می شود که چرا یک رویداد مالی رخ داده است و آیا آن رویداد در جهت اطمینان و رضایت‌بخش بودن عملکرد مدیریت است. یعنی مدیریت تا چه حد از منابعی که به عنوان امین و نماینده در اختیارش گذاشته شده ، در اقتصادی‌ترین و کارآترین حالت ممکن در جهت دستیابی به مؤثرترین نتایج عملیات استفاده می‌کرده است. این حسابرسی بر خلاف حسابرسی مالی که فقط توصیف وضعیت موجود کرده و میزان مطابقت حسابداری را با استانداردهای حسابداری بیان می نماید به دنبال بررسی علل نارسایی‌ها، ضعف‌ها و نقایص در نظام‌ها و سیستم‌های کنترلی مدیریت است کسب دانش حسابرسی عملیاتی و بکارگیری آن بدون شک یکی از مهم‌ترین و مؤثرترین راهکارها برای تخصیص منابع اقتصاد ملی کشور است
ضرورت معرفی حسابرسی عملیاتی همانا ارزیابی اثربخشی و کارایی عملیات است. آن فنی است که از طریق ارزیابی اثربخشی، کارایی و صرفه اقتصادی عملیات سازمان و ارائه پیشنهاد برای بهبود عملیات در محیط متغیر تجاری می‌تواند به مدیران در جهت تصمیم‌گیری‌های آتی کمک کند. خدمات آن عمدتاً از طرف حسابرسان مستقل، حسابرسان داخلی و مشاوران برای ارائه به مدیریت سازمان صورت می‌پذیرد.
لازم بذکر است که اجرای حسابرسی عملیاتی مثل اجرای هر سیستمی در عمل با موانعی مواجه است که باید آنها شناسایی شده و راه کارهایی برای کاهش ارائه کرد چراکه بدون شناسایی و برطرف نمودن آنها ، نمی توان منافع زیادی از اجرای حسابرسی عملیاتی برای سازمان انتظار داشت. برخی از موانع ممکنه از ویژگیهای ذاتی حسابرسی عملیاتی است برای نمونه می توان به چگونگی اندازه گیری کارایی و اثربخشی اشاره نمود زیرا اندازه گیری این موارد ممکن است به قضاوت بیشتری نیاز دارد که پراکندگی نظریات ممکن است مشکل ساز باشددر ادامه به برخی از موانع ممکنه که می تواند حسابرسی عملیاتی را به چالش مواجه ساز اشاره می شود که در ادامه برخی از این چالشها مورد بررسی قرار می گیرند:
• عدم توانایی شرکتها در تعیین شاخصهای کارایی، اثربخشی و....: تهیه شاخص مناسب در حسابرسی عملیاتی ، شالوده مهم کار است چراکه وضعیت موجود با آن مقایسه می گردد لذا حسابرسان عملیاتی باید تخصص لازمه در این زمینه را داشته و از کارشناسان بیطرف و صاحب نظری در این زمینه استفاده نمایند. البته باید اعتراف کرد که تعیین برخی شاخصها و کمی نمودن آنها بسیار سخت است که می توان به شاخصهای رفتاری اشاره نمود.
• نبود آگاهی کافی مدیران از نقش ، ماهیت و مزایای حسابرسی عملیاتی: از انجائیکه این حسابرسی ، ادبیات جوانی در کشور دارد ممکن است مدیران شرکتها از نقش و ماهیت آن اطلاع کافی نداشته باشند و یا اینکه اطلاع کافی از منافع اجرای این خدمت حرفه ای نداشته باشند البته این وضعیت برای سایر حسابرسی ها وجود دارد چراکه معمولا در کشور ما میانه خوبی بین حسابرس و مدیر وجود ندارد و مدیران استفاده بهینه ای از حسابرسیها ، بنابه دلایل خاصی که ممکن است به فلسفه حسابرسی در کشور بر می گردد نمی برند.
• نبود الزامات قانونی در اجرای حسابرسی عملیاتی: اگر به فلسفه حسابرسی نگاه کنیم متوجه می شویم که فلسفه وجودی حسابرسی می تواند به مواردی چون فرضیه بیمه، فرضیه نمایندگی و فرضیه اطلاعات بر می گردد ولی در کشور ما فلسفه و علل انجام حسابرسی به الزامات قانونی بر می گردد شاید اگر از لحاظ قانونی اجبار خاصی به حسابرسی نبود چه بسا شرکتهای زیادی به دنبال حسابرسی نمی رفتند این وضعیت برای حسابرسی عملیاتی نیز صدق می کند الزام قانونی خاضی در این زمینه وجود ندارد که باید قانون گذاران به توجه نمایند.
• آشنا نبودن اساتید حسابرسی به تئوریهای حسابرسی عملیاتی و نحوه انجام آن: از آنجائیکه آموزش حسابداری و حسابرسی به دانشگاهها بر می گردد و فارغ التحصیلان همین دانشگاهها هستند که وارد حرفه حسابرسی می شوند. بنابراین اگر واحد یا درس خاصی در دوره دانشگاهی گذرانده نشود و با چگونگی اجرا آشنا نگردند مواجه با مشکلات در عمل ، طبیعی می نماید.
• نبود استاندارد اجرایی و گزارشگری حسابرسی عملیاتی:از آنجائیکه انجام هرگونه حسابرسی بدلیل تفاوت ذاتی نیازمند استاندارد خاص خود است استانداردهای چون اجرایی و گزارشگری . برای مثال اگر شکل استاندارد گزارشگری نباشد در عمل با تشتت آراء بیشتری مواجه خواهیم بود البته بدلیل ماهیت حسابرسی عملیاتی و تنوع گزارشگری آن ارائه شکل استاندارد گزارشگری برای آن سخت است.
• عدم توانایی حسابرسان در تعیین نواحی مشکل آفرین شرکتها، پایین بودن تجربه و دانش آنها : از آنجائیکه حسابرس توسط حسابرسان انجام می گیرد پایین بودن سطح دانش ، تجربه و تخصص انها می تواند در عمل مشک ساز باشد لذاباید شرکای موسسات حسابرسی با این امر خطیر توجه داشته و آموزش های لازمه را برای حسابرسان خود داشته باشند تا کیفیت کار آنها بالا رود.
• و غیره
لازم بذکر است که در حال حاضر شواهد نظری حاکی است که این گونه خدمات حرفه‌ای در ایران در مقایسه با کشورهای پیشرفته به اندازه کافی رشد و توسعه نیافته است. اگرچه موسسات حسابرسی مختلفی تبلیغات زیادی در این زمینه مبنی بر توانایی ارائه خدمات مربوط به حسابرسی عملیاتی دارند ولی متاسفانه ، این نوع خدمات حرفه‌ای در عمل توأم با یک سری از موانع اجرایی بوده است که این پژوهش به دنبال بررسی آنها بوده البته این پژوهش می خواهد این موانع را از طریق حسابرسان مستقلی که اطلاعات زیادی از شرکتها دارند انجام دهد افرادی که نظرشان بیطرانه بوده که استقلال نظر می تواند اعتبار پژوهشی مقاله حاضر را دوچندان نماید .
درباره پیشینه پژوهش باید اعتراف نمود که تحقیقات کمی در داخل صورت گرفته که از آجمله می توان به کار ناصرزاده(1383)، اشاره نمود که طبق نظر ایشان بحث الزامات قانونی، استانداردهای اجرایی حسابرسی عملیاتی ، عدم شناخت کافی مدیران شرکت‌ها از اهمیت و فواید انجام حسابرسی عملیاتی ، عدم وجود مهارت و تخصص و دانش لازم و کافی از حسابرسی عملیاتی برای حسابرسان. از مباحث مهم بوده اند. جعفری(1382) در پژوهش دیگری به بررسی موانع اجرایی حسابرسی عملیاتی در صنعت بیمه می پردازد که نتایج ایشان تقریبا مثل نتایج ناصرزاده بوده و که نبود الگوهای تجربی مناسب در زمینه حسابرسی عملیاتی را باید به موارد فوق اضافه نمود.


متدولوژی تحقیق و تحلیل یافته ها
این تحقیق از نوع توصیفی است در این روش متغیرها و رفتار انسان به طور طبیعی و در وضعیت واقعی، که در موقعیتهای مختلف زندگی رخ می دهد ، مورد تحلیل و بررسی قرار می گیرد. در مواردی که صفت پنهان را نمی توان به طور مستقیم و با وسایل اندازه گیری سنجید ، جمع آوری داده ها با پرسشنامه ، وسیله مناسبی به منظور تحقق هدف یعنی اندازه گیری آن صفات پنهان است. بنابراین در این تحقیق ، برای گردآوری اطلاعات لازم برای فرضیات پژوهش از روش پرسشنامه استفاده شده است. سوالات پرسشنامه طوری طراحی شده بودند که هر پرسش بیانگر مانعی ا ز موانع موجود در برابر اجرای حسابرسی عملیاتی است و از پاسخ دهندگان که حسابرسان مستقل هستند خواسته شده تا نظر خود را نسبت به آن از طریق ارائه نمره در طیف 1 تا 7 اعلام نمایند اگر نمره 1 بدهند بیانگر آنست که از نظر حسابرسان ، بند مورد نظر نمی تواند از موانع اصلی اجرای حسابرسی عملیاتی باشد و اگر نمره 7 ارائه شده باشد نشان دهنده موافقت شدید حسابرس با مانع بودن بند مورد نظر است.
فرضیات تحقیق بصورت زیر ارائه شده است :
از ديدگاه حسابرسان مستقل بند Xi از موانع اصلی حسابرسی عملیاتی نیست H0 :
از ديدگاه حسابرسان مستقل بند Xi از موانع اصلی حسابرسی عملیاتی است H1 :
لازم بذکر است که تکنیک Xi ذکر شده در فرضیه فوق بیانگر سوالاتی است که در پرسشنامه ارائه شده است سوالت مذکور در جدول شماره 1 به نمایش در آمده است
درباره آزمون فرضیات باید گفت که ادعای آزمون در H1 عنوان شده و از آزمون تی در این مسیر استفاده شده بدین صورت که اگرسطح معنی داری (α) محاسبه شده در این تحقیق، کوچکتر از 5% باشد سطح ذکر شده معنی دار خواهد بود وگرنه معنی دار نخواهد بود. درباره جامعه آماري اين تحقيق باید گفت که این جامعه شامل حسابرسان مستقل بوده که در این مسیر توانستیم 42 پرسشنامه جمع آوری نماییم


سوالات 1 2 3 4 5 6 7
1 عدم توانایی شرکتها در تعیین شاخصهای کارایی 9 18 12
2 عدم توانایی شرکتها در تعیین شاخصهای بهره وری 3 3 12 12 9
3 عدم توانایی شرکتها در تعیین شاخصهای اثربخشی 6 6 12 15
4 عدم توانایی شرکتها در تعیین شاخصهای رعایت محیط زیست 3 9 3 6 12 6
5 عدم توانایی شرکتها در تعیین شاخصهای اخلاقی 3 3 12 3 6 12
6 نبود آگاهی کافی مدیران از نقش حسابرسی عملیاتی 3 6 6 24
7 عدم آگاهی مدیران از ماهیت حسابرسی عملیاتی 3 6 12 18
8 نبود الزامات قانونی در اجرای حسابرسی عملیاتی 3 3 3 9 21
9 مشخص نبودن منافع حسابرسی برای مدیران و سهامداران 6 6 12 15
10 انگیزه پایین مدیران برای اجرای حسابرسی عملیاتی 3 9 9 15
11 عدم توانایی سیستم های اطلاعاتی شرکتها در ارائه اطلاعات لازم برای حسابرسی عملیاتی 24 12
12 دولتی بودن شرکتها و عدم پاسخگویی مدیران آنها 3 9 6 9 12
13 عدم آموزش حسابرسی عملیاتی در دوران تحصیل دانشجویان حسابداری و رشته های مربوطه 3 3 3 6 21 3
14 آشنا نبودن اساتید حسابرسی به تئوریهای حسابرسی عملیاتی 3 6 18 6 6
15 آشنا نبودن اساتید حسابرسی به نحوه عمل حسابرسی عملیاتی 15 6 12 6
16 نبود استاندارد اجرایی حسابرسی عملیاتی 3 3 15 18
17 نبود دستورالعمل مناسب گزارشگری حسابرسی عملیاتی 3 3 12 6 15
18 عدم توانایی حسابرسان در تعیین نواحی مشکل آفرین شرکتها 3 3 3 3 15 9 3
19 تجربه کم حسابرسان در انجام حسابرسی عملیاتی 3 6 9 6 6 9
20 دانش پایین حسابرسان درباره حسابرسی عملیاتی 3 3 12 15 6
21 عدم توجه صاحبان موسسات حسابرسی به بالا بردن توانایی حسابرسان در امر حسابرسی عملیاتی 6 3 6 6 9 6 3
22 عدم تمایل حسابرسان برای انجام حسابرسی عملیاتی 6 3 6 5 6 3
جدول شماره 1: فراوانی جواب پرسشنامه

نتایج و تحلیلی یافته ها

طوریکه در قبل آمده است برای آزمون سطح میانگین نمرات و آزمون تی استفاده شده است بدان منظور جوابهای ارائه شده وارد نرم افزار spss شده
است طوریکه جدول شماره 2 نتایج تحلیل میانگین ، انحراف معیار و سطح معنی داری مربوطه را نشان می دهد
جدول شماره 2: نتایج تحلیل
ردیف سوالات میانگین انحراف معیار t Sig(5%)
1 عدم توانایی شرکتها در تعیین شاخصهای کارایی 6.0769 0.739 17.544 .000
2 عدم توانایی شرکتها در تعیین شاخصهای بهره وری 5.5385 1.16633 8.238 .000
3 عدم توانایی شرکتها در تعیین شاخصهای اثربخشی 5.9231 1.08542 11.064 .000
4 عدم توانایی شرکتها در تعیین شاخصهای رعایت محیط زیست 4.4615 2.08814 1.380 .176
5 عدم توانایی شرکتها در تعیین شاخصهای اخلاقی 5.0769 1.66045 4.050 .000
6 نبود آگاهی کافی مدیران از نقش حسابرسی عملیاتی 6.3077 1.00404 14.354 .000
7 عدم آگاهی مدیران از ماهیت حسابرسی عملیاتی 6.1538 .0.960 14.000 .000
8 نبود الزامات قانونی در اجرای حسابرسی عملیاتی 5.7692 1.95289 5.658 .000
9 مشخص نبودن منافع حسابرسی برای مدیران و سهامداران 5.9231 1.08542 11.064 .000
10 انگیزه پایین مدیران برای اجرای حسابرسی عملیاتی 5.7692 1.26619 8.726 .000
11 عدم توانایی سیستم های اطلاعاتی شرکتها در ارائه اطلاعات لازم برای حسابرسی عملیاتی 5.3333 .47809 16.733 .000
12 دولتی بودن شرکتها و عدم پاسخگویی مدیران آنها 5.4615 1.35426 6.740 .000
13 عدم آموزش حسابرسی عملیاتی در دوران تحصیل دانشجویان حسابداری و رشته های مربوطه 5.1538 1.58178 4.555 .000
14 آشنا نبودن اساتید حسابرسی به تئوریهای حسابرسی عملیاتی 5.1538 1.11304 6.474 .000
15 آشنا نبودن اساتید حسابرسی به نحوه عمل حسابرسی عملیاتی 5.2308 1.13466 6.774 .000
16 نبود استاندارد اجرایی حسابرسی عملیاتی 5.2308 0.902 8.520 .000
17 نبود دستورالعمل مناسب گزارشگری حسابرسی عملیاتی 4.6923 1.28050 3.376 .002
18 عدم توانایی حسابرسان در تعیین نواحی مشکل آفرین شرکتها 4.6154 1.66410 2.309 .026
19 تجربه کم حسابرسان در انجام حسابرسی عملیاتی 4.7692 1.78387 2.693 .010
20 دانش پایین حسابرسان درباره حسابرسی عملیاتی 4.1538 1.77020 .543 .590
21 عدم توجه صاحبان موسسات حسابرسی به بالا بردن توانایی حسابرسان در امر حسابرسی عملیاتی 4.0000 1.86378 .000 1.000
22 عدم تمایل حسابرسان برای انجام حسابرسی عملیاتی 3.5385 1.46622 -1.966 .057

بر اساس جدول شماره2 جز سوالهای شماره 4، 20،21و 22 بقیه سوالات از لحاظ آزمون معنی دار بوده اند یعنی اینکه به غیر 4 سوال ذکر شده بقیه عناوین می توانند از موانع اصلی حسابرسی عملیاتی باشند. که جدول شماره 3 نیز بر اساس میانگین مهمترین آنها را عنوان نموده است طوریکه "نبود آگاهی کافی مدیران از نقش حسابرسی عملیاتی " با میانگین(6.3) رتبه اول را به خود اختصاص می دهد به عبارتی اصلی ترین مانع حسابرسی عملیاتی از دیدگاه حسابرسان تلقی شده و "عدم آگاهی مدیران از ماهیت حسابرسی عملیاتی "(6.15)، "عدم توانایی شرکتها در تعیین شاخصهای کارایی"(6)در رتبه های دوم تا سوم قرار می گیرند و "عدم تمایل حسابرسان برای انجام حسابرسی عملیاتی" (3.5) پایین ترین رتبه را به خود اختصاص می دهد
ذکر این نکته در آخر ضروری است که این تحقیق نیز همچون سایر تحقیقات از محدودیتهایی رنج می برد از جمله جمع آوری داده ها .نکته ای که بحث را مشکلترمی نمود زمان جمع آوری پرسشنامه ها بوده زیرا حسابرسان در تیر ماه شدید پر مشغله بوده و آن نیز کار ما را سخت می نمود
جدول شماره 3: سطح اهمیت موانع ذکر شده نتایج تحلیل
سوالات میانگین
نبود آگاهی کافی مدیران از نقش حسابرسی عملیاتی 6.3077
عدم آگاهی مدیران از ماهیت حسابرسی عملیاتی 6.1538
عدم توانایی شرکتها در تعیین شاخصهای کارایی 6.0769
عدم توانایی شرکتها در تعیین شاخصهای اثربخشی 5.9231
مشخص نبودن منافع حسابرسی برای مدیران و سهامداران 5.9231
نبود الزامات قانونی در اجرای حسابرسی عملیاتی 5.7692
انگیزه پایین مدیران برای اجرای حسابرسی عملیاتی 5.7692
عدم توانایی شرکتها در تعیین شاخصهای بهره وری 5.5385
دولتی بودن شرکتها و عدم پاسخگویی مدیران آنها 5.4615
عدم توانایی سیستم های اطلاعاتی شرکتها در ارائه اطلاعات لازم برای حسابرسی عملیاتی 5.3333
آشنا نبودن اساتید حسابرسی به نحوه عمل حسابرسی عملیاتی 5.2308
نبود استاندارد اجرایی حسابرسی عملیاتی 5.2308
عدم آموزش حسابرسی عملیاتی در دوران تحصیل دانشجویان حسابداری و رشته های مربوطه 5.1538
آشنا نبودن اساتید حسابرسی به تئوریهای حسابرسی عملیاتی 5.1538
عدم توانایی شرکتها در تعیین شاخصهای اخلاقی 5.0769
تجربه کم حسابرسان در انجام حسابرسی عملیاتی 4.7692
نبود دستورالعمل مناسب گزارشگری حسابرسی عملیاتی 4.6923
عدم توانایی حسابرسان در تعیین نواحی مشکل آفرین شرکتها 4.6154
عدم توانایی شرکتها در تعیین شاخصهای رعایت محیط زیست 4.4615
دانش پایین حسابرسان درباره حسابرسی عملیاتی 4.1538
عدم توجه صاحبان موسسات حسابرسی به بالا بردن توانایی حسابرسان در امر حسابرسی عملیاتی 4
عدم تمایل حسابرسان برای انجام حسابرسی عملیاتی 3.5385

















در نهایت باید عنوان کرد که حسابرسی عملیاتی از چالشهای بالقوه در ایران برخوردار است و موانع جدی در مسیر راه آن قرار گرته که بدون شک اجرایی این حسابرسی را با مشکلات عدیده ای مواجه خواهد کرد و بر اساس یافته های این پژوهش باید به موارد توجهی خاص نمود از آنجمله باید سطح آگاهی مدیران را از طریق کلاسهای آموزشی و سمینار ها بالا برد و کارهای پزوهشی خاصی در زمینه تعیین شاخص های مهم از جمله بهره وری ، کارایی و اثربخشی انجام داد و در سیستم های مالی شکتها تجدید نظر نمود و با استفاده از تکنولوژی اطلاعات ، بستر لازم برای تهیه اطلاعات لازمه حسابرسی کار جدی انجام داد از طرفی گذراندن مطالب مربوط به حسابرسی عملیاتی را در دانشگاهها برای دانشجویان حسابداری اجباری نمود و در نهایت کلاسها و دوره های آموزشی خاصی برای حسابرسان تدارک دید تا تجربه و تخصص لازم را بدست بیاورند



منابع
1. رایدر، هری آر. راهنمای جامع حسابرسی عملیاتی. ترجمه محمد مهیمنی و محمد عبدا... پور. تهران. انتشارات سازمان حسابرسی. چاپ سوم.سال 1385. فصل اول.
2. کمیته حسابرسی عملیاتی. آشنایی با حسابرسی عملیاتی. مجله حسابرس. سال 1380. شماره 10. صفحه 97.
3. نخبه فلاح، افشین. حسابرسی عملکرد و عملیاتی. مجله تدبیر. بهمن 1384. شماره 165. صص 54-
4. طبیب‌زاده، مریم. نظام‌های کنترل مدیریت در سازمان‌های امروز. مجله تدبیر. آذر 1384. شماره 163. صص 53- 49.
5. نبی آبکنار، مهدی. ادغام تکنولوژیک روش نوین «تحقیق و توسعه» در خلق نوآوری. مجله تدبیر. مهر 1384. شماره 161. صص 53- 49.
6. مهرانی، ساسان. حسابرسی داخلی. مجله حسابدار. سال 1381. شماره 148. صفحه 19.
7. ناصرزاده، نیما. بررسی موانع اجرایی حسابرسی عملیاتی توسط موسسات حسابرسی در ایران. راهنما دکتر حمیدرضا وکیلی‌فرد. منتشر شده. کارشناسی ارشد. دانشگاه آزاد اسلامی. واحد تهران مرکز. سال 1384-1383.
8. جعفری، محسن. بررسی موانع اجرایی حسابرسی عملیاتی در صنعت بیمه (بیمه اموال). راهنما دکتر حسین کدخدایی. منتشر شده. کارشناسی ارشد. دانشگاه آزاد اسلامی. واحد تهران مرکز. سال 1382-1381


نرم افزار بودجه ريزي عملياتي الماس

اين نرم افزار امکانات زیر را در اختيار کاربر قرار مي دهد: جهت دانلود بروشور نرم افزار روی لینک زیر کلیک نمایید:

دانلود بروشور شرکت

جهت اطلاع از فعالیتها و خدمات شرکت و دریافت بروشور گروه مشاوران پنکو روی لینک زیر کلیک نمایید:

فيلم هاي آموزشي

مجموعه فیلمهای آموزشی محاسبه قيمت تمام شده ، بودجه ريزي مبتنی بر عملکرد را از طریق آدرس زیر دانلود نمایید: