بودجه ریزی بر مبنای عملکرد

تجربیات سازمان‌های موفق 

معرفی شرکت فرودگاه‌ها و ناوبری هوایی کشور

براساس معیارها و مقررات ملی و بین المللی؛ استمرار خدمت رسانی مطلوب، ایمن و مطمئن در صنعت هوانوردی و حمل و نقل هوایی راهبری، مدیریت، نگهداری و توسعه فرودگاه ها، سامانه های هوانوردی کشور و مدیریت ترافیک هوایی کشور به عنوان مهمترین ارکان زیرساختی این صنعت در جمهوری اسلامی ایران بر عهده شرکت فرودگاه ها و ناوبری هوایی ایران است که یکی از شرکت های اصلی تابعه وزارت راه و شهرسازی می باشد.

این شرکت که در سال 1370 تاسیس شده است، در حال حاضر دارای 114 راه هوایی به طول بالغ بر 95000 کیلومتر در فضای کشور، مرکز مجهز مدیریت و کنترل ترافیک هوایی، 27 ایستگاه ارتباطی کنترل از راه دور هواپیماها با مرکز مدیریت کنترل پروازهای کشور(RCAG)، 53 فرودگاه مسافربری آماده خدمت شامل 20 فرودگاه داخلی، 25 فرودگاه مرز هوایی و هشت فرودگاه بین المللی با حدود 25 میلیون مترمربع فضای ترمینالی، باند و سطوح پروازی، ساختمانهای مختلف فرودگاهی و حدود 9 میلیون مترمربع معابر، فضای سبز، پارکینگ و سایر فضاهای خدمات به مسافرین، 107 دستگاه کمک ناوبری هواپیما در کریدورهای هوایی و فرودگاه ها NDB،VOR ،DVOR ، 87 دستگاه فاصله یاب هواپیما(DME)، 26 سیستم هدایت و فرود هواپیما( ILS) و 25 دستگاه رادار( PSR & MSSR) و بالغ بر 944 دستگاه ارتباطی برج مراقبت پرواز، بازرسی وکنترلی و تجهیزات ترمینالی دیگر مانند دستگاه های ایکس ری، گیت وی، جابجایی بار، سیستم روشنایی باندهای پروازی، کمک بصری هواپیما، تعداد 180 خودروی مجهز کفساز فرودگاهی در حوزه ایمنی زمینی، ارتباط شبکه اختصاصی دیتای هوانوردی AFTN/AMHSدر سطح کشور و منطقه با 7 مدار بین المللی، 34 فرودگاه و 18 شرکت هواپیمایی و میزان مبادله سالانه حدود هفتاد میلیون پیام و… به همراه نیروی انسانی متخصص و ماهر همراه با منابع زیرساختی مهم و حیاتی حمل و نقل هوایی کشوراست.

خوشبختانه با همراهی تیم راهبری مستقر در اداره کل برنامه و بودجه شرکت فرودگاه‌ها و ناوبری هوایی کشور، فازهای اول و دوم اجرای نظام بودجه ریزی مبتنی بر عملکرد (بودجه ریزی عملیاتی) شامل فازهای برنامه ریزی و هزینه یابی (محاسبه قیمت تمام شده فعالیت ها و خدمات) با موفقیت در ستاد مرکزی شرکت و بیش از 50 فرودگاه تابعه با موفقیت اجرایی گردید.

در این پروژه پس از برگزاری جلسات متعدد مدیریتی و کارشناسی با واحدهای مختلف شرکت بویژه واحدهای اصلی شامل معاونت های عملیات هوانوردی و  فرودگاهی،کلیه فعالیت های (Activity)  شرکت به تفکیک پشتیبانی و عملیاتی شناسایی و پس از بررسی های متعدد و تایید توسط واحدهای ذیربط، نهایی گردید. سپس خدمات و زیرخدمات شرکت مورد بررسی های کارشناسی قرار گرفت و ویرایش جدید خدمات و زیرخدمات شامل 12 خدمت و 33 زیرخدمت نهایی و شناسه آن نیز از سازمان اداری و استخدامی کشور اخذ گردید.

در ادامه با انتقال اطلاعات عملکرد هزینه ای و پرسنلی به سامانه بودجه ریزی عملیاتی الماس و انجام انتسابات موردنیاز، بهای تمام شده فعالیت ها، زیرخدمات و خدمات شرکت در چند سناریوی مختلف، محاسبه و نهایی گردید.

شایان ذکر است در راستای اجرای نظام بودجه ریزی مبتنی بر عملکرد (بودجه ریزی عملیاتی) علاوه بر محاسبه بهای تمام شده فعالیت ها و خدمات شرکت، تفاهم نامه عملکردی نیز با 10 فرودگاه منتخب تنظیم و مبادله گردید.  پیرو تفاهم نامه های مبادله شده، تفویض اختیار لازم نیز به مدیران فرودگاهی انجام شد.

بنابراین باتوجه به اجرای موفق فازهای اول و دوم دستورالعمل بودجه ریزی مبتنی بر عملکرد (پیوست 4 بخشنامه بودجه سالانه کشور)، اقدامات مورد نیاز برای فاز سوم بودجه ریزی عملیاتی یعنی اجرای نظام  ارزیابی عملکرد نیز در دستور کار  واحدهای مرتبط در شرکت فرودگاهها و ناوبری هوایی کشور قرار گرفته است و بزودی شاهد اجرای فاز سوم بودجه ریزی مبتنی بر عملکرد (ارزیابی عملکرد) خواهیم بود.

دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم

این نهاد، نهادی تبلیغی، آموزشی، پژوهشی و فرهنگی در حوزه علمیه قم است. دفتر تبلیغات شعبه‌ها و نمایندگی‌هایی در اغلب استان‌های کشور دارد و فعالیت‌های خود را با هماهنگی کامل با حوزه‌های علمیه سراسر کشور دنبال می‌کند. دفتر تبلیغات اسلامی، که از سوی مقام معظم رهبری- مد ظله العالی- به عنوان‫«نماد روشنفکری حوزه» معرفی گردیده، خود را در افق چشم انداز بیست ساله کشور‫ به عنوان «اصلی ترین تامین کننده نیازهای معرفتی و انسانی(نرم افزاری) عرصه‌ی ‫فرهنگ، جهت توسعه و تعمیق دین مداری» تعریف کرده است. همچنین «نظریه ‫پردازی و اندیشه سازی در عرصه ی علوم و معارف اسلامی به منظور تامین نیازهای ‫فکری جهان معاصر» از دغدغه های این مرکز علمی و فرهنگی می‌باشد.
پروژه استقرار نظام قیمت تمام شده و بودجه ریزی بر مبنای عملکرد در این سازمان از سال 1392 آغاز شد و با آموزش یک تیم جوان و حرفه‌ای در داخل سازمان بومی‌سازی شد به گونه ای که بدون نیاز به مشاور خارج از سازمان این پروژه تاکنون ادامه داشته و به بلوغ رسیده است. الگوی پیاده شده در این سازمان می‌تواند الگوی مناسبی جهت دستگاه‌ها و نهادهای فرهنگی و آموزشی باشد. مدیریت این پروژه به عهده آقای دکتر پرکان، مدیر برنامه و بودجه سازمان است

شهرداری مشهد 

مشهد دومین شهر پرجمعیت ایران پس از تهران است. شهرداری مشهد با ارائه بیش از 250 خدمت متنوع به 3 میلیون شهروند و 27 میلیون زائری که سالانه به این شهر سفر می‌کنند، نقش مهمی را در اداره این کلانشهر ایفا می‌نماید. در راستای افزایش شفافیت و ارتقاء کارایی در شهرداری، شورای اسلامی شهر مشهد در تاریخ 18/6/1387 طرحی را تصویب نمود که شهرداری را ملزم به استقرار بودجه ریزی عملیاتی در ستاد شهرداری، مناطق و کلیه سازمان‌های وابسته می کرد. در راستای اجرای این مصوبه تیمی متشکل از متخصصان حوزه حسابداری، برنامه ریزی و بودجه در مدیریت برنامه و بودجه شهرداری شکل گرفت که پس تعریف و تصویب برنامه‌ها، فعالیت‌ها و ریزفعالیت‌های هریک از مناطق و سازمان‌های وابسته به شهرداری، اقدام به پیش‌بینی بودجه و تنظیم سند بودجه عملیاتی واحدهای مجری نمودند و بودجه سال 1389 شهرداری در قالب بودجه عملیاتی به شورای اسلامی شهر مشهد ارائه گردید و تصویب شد. از سال 1389 تا کنون بودجه ارائه شده به شورا صرفا به صورت بودجه عملیاتی بوده است. بودجه سال 1395 شهرداری مشهد، سازمان‌ها و شرکت‌های وابسته آن 96 هزار میلیارد ریال از حیث منابع و مصارف بود.
با توجه تنوع خدماتی که توسط شهرداری به ذینفعان (شهروندان، زوار، سایر سازمانها و …) ارائه می‌شود مدل شهرداری مشهد یک مدل موفق در حوزه محاسبه قیمت تمام شده خدمات و بودجه ریزی بر مبنای عملکرد تلقی می‌گردد.
مدیریت این پروژه به عهده آقای وکیل زاده، مدیر گروه بودجه شهرداری مشهد و راهبری نرم افزاری آن در اختیار آقای الهی است.

سازمان آب و برق خوزستان

استان خوزستان در جنوب غربی ایران با مساحتی بالغ بر 65 هزار کیلومتر مربع در حدود یک سوم از آبهای سطحی کشور را به خود اختصاص داده است. پنج رودخانه بزرگ و پرآب ایران کارون،دز،کرخه، جراحی وهندیجان درآن جاری می‌باشدکه با عنایت به وجود نزدیک به 3/3 میلیون هکتار از اراضی مستعد کشاورزی توانایی تولید بخش عظیمی از نیاز کشور به محصولات غذایی را دارد که در حال حاضر حدوداً بیش از یک میلیون هکتار از این اراضی مورد بهره برداری قرارگرفته است. همچنین این استان به دلیل داشتن 90 درصد از سدهای آبی کشور، سهم بسزایی در تولید انرژی برق آبی کشور بر عهده دارد. به دلیل وجود منابع عظیم آب وخاک در استان خوزستان و ضرورت بهره برداری از آنها در سال 1335 مطالعاتی در سازمان برنامه وبودجه از طریق مشاورین خارجی انجام گردید که بر اساس آن مقرر گردید جهت بهره برداری حداکثری از منابع عظیم آب و خاک این استان، 14 سد بر روی رودخانه‌های خوزستان احداث گردد تا به وسیله آنها آبیاری حدود یک میلیون هکتار از اراضی مستعد کشاورزی و تولید 6600 مگاوات انرژی برق آبی محقق گردد.
سازمان آب و برق خوزستان به عنوان متولی آب‌های سطحی و زیر زمینی عهده دار انجام مطالعات در برنامه ریزی منابع آبی، احداث سدهای (مخزنی-انحرافی- تنظیمی)، شبکه های آبیاری وزهکشی، نیروگاه‌های برق آبی، توسعه منابع آب و خاک و بهره‌برداری و حفاظت از این منابع می‌باشد. در راستای افزایش شفافیت مالی و عملیاتی و ارتقاء سطح کارایی سازمان، پروژه استقرار نظام بودجه ریزی عملیاتی در سال 1394 در سازمان آغاز شد و قیمت تمام شده فعالیت‌ها، فرآیندها و خدمات سازمان احصا گردید. با توجه به اینکه قیمت تمام شده فرآیندهای اصلی سازمان احصا شده بود لذا قیمت تمام شده آب تحویل داده شده به هر مشترک قابل محاسبه می‌باشد. به عنوان مثال قیمت تمام شده محصول آب کشاورزی که به یک مشترک (کشاورز) در شهرستان مسجد سلیمان، که نزدیک سد مسجد سلیمان است، فروخته می‌شود با قیمت تمام شده همان محصول در بهبهان، که بیش از 300 کیلومتر با نزدیکترین سد مخزنی فاصله دارد، بسیار متفاوت است چرا که فرآیندهای اصلی تولید این محصول مانند فرآیند انتقال یا حفاظت از رودخانه در این دو شهرستان هزینه های متفاوتی را در بر دارد. طبیعی است محاسبه صورتحساب عادلانه برای هر مشترک بر مبنای قیمت تمام شده دقیق محاسبه شده باعث افزایش رضایت مشترکین خواهد شد.
با توجه به استقرار موفق پروژه بودجه عملیاتی و قیمت تمام شده در این سازمان فاز بعدی این پروژه جهت محاسبه بهای تمام شده 28 شرکت زیرمجموعه سازمان شامل شرکت‌‍های آبرسانی، آبیاری، سد و نیروگاهی در سال 1395 آغاز شده است. مدل سازمان آب و برق خوزستان می‌تواند یک مدل موفق در حوزه محاسبه قیمت تمام شده خدمات و بودجه ریزی بر مبنای عملکرد شرکت‌های دولتی مخصوصا شرکت‌های آب منطقه ای تلقی می‌گردد.
مدیریت این پروژه به عهده آقای براتی، مدیر برنامه بودجه سازمان آب و برق خوزستان و کارشناسان این مدیریت می‌باشد.

...

error: